Từ thiện nguyện đến trách nhiệm xã hội dài hạn

Trong nền kinh tế hiện đại, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) không còn được hiểu đơn thuần là những khoản đóng góp từ thiện. Một doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội còn phải tạo ra giá trị lâu dài cho người lao động, cộng đồng và môi trường, đồng thời góp phần giải quyết những vấn đề phát triển của xã hội.

Với Vingroup, định hướng này được thể hiện rõ qua Quỹ Thiện Tâm, tổ chức phi lợi nhuận được thành lập năm 2006. Quỹ tập trung vào các lĩnh vực nhân đạo, an sinh xã hội, giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ thiên tai và phát triển cộng đồng. 

Theo Vingroup, đến năm 2025, tổng kinh phí tập đoàn đã giải ngân cho các hoạt động từ thiện – xã hội đạt khoảng 30.000 tỷ đồng, trong đó Quỹ Thiện Tâm đã giải ngân gần 15.000 tỷ đồng qua hơn 50 chương trình tại 34 tỉnh, thành phố. Quy mô này cho thấy hoạt động xã hội đã trở thành một bộ phận có tính liên tục trong chiến lược của tập đoàn, thay vì chỉ là những chiến dịch mang tính thời điểm. 

Đặc biệt, năm 2025, Quỹ Thiện Tâm được trao Huân chương Lao động hạng Nhất, đồng thời được vinh danh tại Giải thưởng Hành động vì cộng đồng – Human Act Prize 2025 và Giải thưởng ASEAN về Phát triển nông thôn và Xóa đói giảm nghèo. 

Xóa nghèo bằng cách tạo sinh kế

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong hoạt động xã hội của Vingroup là sự chuyển dịch từ cứu trợ trực tiếp sang hỗ trợ người dân tạo ra thu nhập và sinh kế bền vững.

Trong năm 2025, Quỹ Thiện Tâm dành khoảng 2.500 tỷ đồng cho các chương trình từ thiện – nhân đạo. Bên cạnh hỗ trợ những hộ gia đình khó khăn, Quỹ triển khai chương trình liên kết hợp tác xã với các hộ nông dân nghèo, hướng tới phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững. Chương trình đã hỗ trợ 137 hợp tác xã trên cả nước. Hơn 70 hộ ngư dân tại Khánh Hòa được hỗ trợ lắp đặt lồng nuôi biển HDPE; 400 hộ dân được hỗ trợ hệ thống tưới thông minh công nghệ Israel và các hoạt động nghiên cứu giống cây trồng có khả năng chống chịu bệnh. 

Cách làm này có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển nông thôn. Một khoản tiền hỗ trợ có thể giúp một gia đình vượt qua khó khăn trong ngắn hạn, nhưng một mô hình sinh kế hiệu quả có thể tạo ra nguồn thu nhập trong nhiều năm.

Quỹ cũng tài trợ xây dựng 400 km đường giao thông, 50 cây cầu và 102 công trình nước sạch trong năm 2025. Đây là những hạ tầng cơ bản nhưng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận giáo dục, y tế và thị trường của người dân vùng khó khăn. 

Qua đó, hoạt động xã hội của doanh nghiệp được nâng lên một cấp độ mới: không chỉ “trao tiền”, mà còn trao công cụ, công nghệ và cơ hội phát triển.

Giáo dục – đầu tư vào vốn con người

Nếu giảm nghèo giúp giải quyết những khó khăn trước mắt thì giáo dục là khoản đầu tư có khả năng tạo ra tác động lâu dài nhất đối với xã hội.

Trong nhiều năm, Quỹ Thiện Tâm đã triển khai hàng loạt chương trình học bổng, xây dựng trường học và hỗ trợ thiết bị giáo dục. Đến năm 2025, Quỹ đã trao 90.000 suất học bổng, tặng 18.900 máy vi tính và xây dựng 535 trường học, nhà bán trú và bếp ăn. Quỹ cũng hỗ trợ giáo dục cho người khuyết tật thông qua Trung tâm Giáo dục đặc biệt Quốc gia, bao gồm hỗ trợ sách giáo khoa chữ nổi, phần mềm và cơ sở vật chất. 

Những con số này cho thấy giáo dục được Vingroup tiếp cận ở cả hai cấp độ: hỗ trợ nhóm yếu thế tiếp tục học tập và đầu tư vào chất lượng nguồn nhân lực nói chung.

Thông qua Vinschool và VinUniversity, tập đoàn còn tham gia trực tiếp vào lĩnh vực giáo dục chuyên nghiệp. Vingroup giới thiệu Vinschool là hệ thống giáo dục không vì lợi nhuận từ mầm non đến THPT; trong khi VinUniversity được định hướng là trường đại học tư thục, không vì lợi nhuận, nhằm đào tạo nhân tài và đóng góp cho đất nước. VVinGroup

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nền kinh tế dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo và năng suất lao động, đầu tư vào con người có thể được xem là một trong những đóng góp xã hội quan trọng nhất của doanh nghiệp.

Y tế và mục tiêu nâng cao chất lượng sống

Y tế là một trụ cột khác trong hệ sinh thái xã hội của Vingroup.

Theo số liệu công bố, Quỹ Thiện Tâm đã hỗ trợ khám, chữa bệnh cho khoảng 7 triệu lượt người, đào tạo hàng trăm bác sĩ chuyên khoa, hỗ trợ mạng lưới 1.200 cô đỡ thôn bản và tài trợ 1.000 tỷ đồng cho hệ thống cấp cứu ngoại viện. Quỹ cũng hỗ trợ các chương trình tầm soát bệnh và chăm sóc sức khỏe tại nhiều địa phương. 

Song song với hoạt động thiện nguyện, Vingroup đầu tư phát triển Vinmec theo mô hình hệ thống y tế không vì lợi nhuận, hướng tới y tế hàn lâm, nghiên cứu và điều trị chất lượng cao. 

Đến hết năm 2025, Vinmec cho biết đã sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 22.000 người và dành khoảng 200 tỷ đồng mỗi năm cho các chương trình sàng lọc miễn phí và hỗ trợ chi phí điều trị. Việc số hóa dữ liệu chẩn đoán hình ảnh cũng giúp giảm khoảng một triệu phim mỗi năm, trong khi hội chẩn trực tuyến giữa các cơ sở giúp giảm lượng phát thải CO₂. 

Như vậy, đóng góp xã hội trong lĩnh vực y tế không chỉ nằm ở việc hỗ trợ bệnh nhân nghèo mà còn ở việc phát triển chất lượng chuyên môn, công nghệ và năng lực của hệ thống y tế.

VINMEC DẪN ĐẦU MỨC ĐỘ HÀI LÒNG VỀ CHĂM SÓC SAU ĐIỀU TRỊ TẠI VIỆT NAM

Từ trách nhiệm xã hội đến chuyển đổi xanh

GREEN SM VÀ LONG CHÂU TRIỂN KHAI GIAO HÀNG BẰNG XE MÁY ĐIỆN TẠI HƠN 1.500 NHÀ THUỐC

Một xu hướng mới trong chiến lược phát triển của Vingroup là đưa yếu tố môi trường vào khái niệm trách nhiệm xã hội.

VinFast trở thành trọng tâm trong định hướng chuyển đổi xanh của hệ sinh thái. Báo cáo thường niên 2025 của Vingroup cho biết tập đoàn tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Việt Nam thông qua xe điện, hạ tầng sạc và sự phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp và tổ chức xã hội, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam. 

Ở cấp độ rộng hơn, Vingroup cũng phát triển Quỹ Vì tương lai xanh, một tổ chức phi lợi nhuận hướng tới các chương trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.VinGroup

Điều này cho thấy khái niệm CSR đang được mở rộng. Một doanh nghiệp không chỉ cần hỏi mình đã đóng góp bao nhiêu cho xã hội, mà còn phải xem xét hoạt động kinh doanh có thể góp phần giải quyết những vấn đề như ô nhiễm, biến đổi khí hậu và sử dụng tài nguyên như thế nào.

Khoa học – công nghệ và năng lực phát triển quốc gia

Bên cạnh những hoạt động dễ nhận thấy như từ thiện, giáo dục và y tế, Vingroup còn tham gia vào khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua VinUniversity, Vinmec, VinFast và Quỹ VinFuture.

Ở góc độ phát triển quốc gia, đây là một loại đóng góp khác: đầu tư vào năng lực tạo ra tri thức và công nghệ.

Nếu hoạt động thiện nguyện giúp giải quyết một phần khó khăn của xã hội ở hiện tại, thì nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao và phát triển công nghệ có thể tác động đến năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong tương lai.

Đặc biệt, việc doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao cho thấy khu vực tư nhân có thể đóng vai trò ngày càng lớn trong quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng của nền kinh tế.

Cần đánh giá bằng tác động, không chỉ bằng số tiền

Dù quy mô hoạt động xã hội của Vingroup rất đáng chú ý, việc đánh giá một cách khách quan vẫn cần vượt qua cách tiếp cận chỉ dựa trên số tiền đã chi hoặc số chương trình đã thực hiện.

Câu hỏi quan trọng hơn là: bao nhiêu người thực sự thoát nghèo? Chất lượng giáo dục được cải thiện như thế nào? Các chương trình y tế tạo ra tác động dài hạn ra sao? Những mô hình sinh kế có thể duy trì sau khi nguồn hỗ trợ kết thúc hay không?

Đây là tiêu chí đặc biệt quan trọng đối với CSR hiện đại. Một chương trình xã hội thực sự bền vững phải tạo ra tác động có thể đo lường, duy trì và nhân rộng.

Vì vậy, trong tương lai, việc tăng cường công bố các chỉ số tác động, đánh giá độc lập và minh bạch hóa kết quả dài hạn sẽ giúp xã hội có cái nhìn đầy đủ hơn về hiệu quả của các chương trình này.

Hoạt động xã hội của Vingroup cho thấy một sự chuyển biến từ thiện nguyện truyền thống sang kiến tạo giá trị xã hội dài hạn. Từ Quỹ Thiện Tâm, tập đoàn đã mở rộng phạm vi đóng góp sang giáo dục, y tế, phát triển sinh kế, khoa học – công nghệ và chuyển đổi xanh.

Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở quy mô tài chính, mà ở cách doanh nghiệp tư nhân ngày càng tham gia vào những bài toán vốn có ý nghĩa nền tảng đối với sự phát triển của Việt Nam: làm thế nào để người nghèo có sinh kế, trẻ em có cơ hội học tập, người dân được tiếp cận y tế tốt hơn, nguồn nhân lực được nâng cao và nền kinh tế chuyển sang mô hình xanh, dựa trên công nghệ và tri thức.

Trong chặng đường tiếp theo, thước đo quan trọng nhất đối với hoạt động xã hội của Vingroup sẽ không chỉ là “đã đóng góp bao nhiêu”, mà là “đã tạo ra thay đổi bền vững đến đâu”. Nếu tiếp tục chuyển trọng tâm từ hỗ trợ ngắn hạn sang xây dựng năng lực, đồng thời tăng cường minh bạch và đánh giá tác động độc lập, mô hình này có thể trở thành một ví dụ đáng chú ý về vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam.