VN-Index giảm sâu trong phiên lịch sử

Từ hôm nay (ngày 21/9/2026), thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây được xem là trợ lực quan trọng thu hút dòng vốn quốc tế, từ đó góp phần giúp thị trường thăng hoa. FTSE Russell đã xác nhận việc phân loại lại Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9.

Chính vì vậy, mọi sự chú ý đều đổ dồn vào phiên giao dịch 21/9, ngày đầu tiên thị trường được nâng hạng. Đầu phiên, sắc xanh xuất hiện một cách thận trọng với đà tăng rất nhẹ. Lực cầu yếu khiến sắc xanh chỉ duy trì đến 10h sáng. Sau đó, sắc đỏ chiếm lĩnh bảng giao dịch điện tử. Dù vậy, VN-Index chỉ giảm nhẹ.

Thế nhưng, từ đầu đợt giao dịch chiều, lực bán tháo bất ngờ xuất hiện khiến VN-Index “sụt hố”. Có thời điểm VN-Index giảm gần 30 điểm. Tới sát giờ đóng cửa, lực cầu bắt đáy xuất hiện hạn chế đà giảm.

Đóng cửa phiên 21/9, VN-Index “chỉ” còn giảm 15,99 điểm, tương đương 0,88% xuống 1.799,67 điểm. Mốc quan trọng 1.800 điểm đã bị xuyên thủng. Chỉ số VN30-Index có tốc độ “đi lùi” chậm hơn khi giảm 10,91 điểm, tương đương 0,56% xuống 1.953,26 điểm.

Cổ phiếu SSB là tâm điểm thị trường. Sau chuỗi nhiều phiên tăng ấn tượng, SSB của SeABank giảm sàn, giảm 1.650 đồng/CP xuống chỉ còn 22.450 đồng/CP. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu VJC của Vietjet đỏ sàn đầu phiên nhưng cuối phiên lại tăng trần, tăng 9.000 đồng/CP lên 138.000 đồng/CP.

Lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên nhưng không đủ lớn nên thanh khoản chưa có nhiều bứt phá. Trên sàn TP.HCM, chỉ có 654 triệu cổ phiếu, tương đương 17.242 tỷ đồng được chuyển nhượng thành công. 

Chỉ là phiên chốt lời?

Chứng kiến đà giảm sâu của VN-Index trong phiên giao dịch lịch sử, không ít nhà đầu tư cảm thấy rất lo lắng.

Tuy nhiên, ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia chứng khoán cho rằng diễn biến này không có gì đáng sợ vì thực chất VN-Index mới chỉ giảm hơn 1%, tốc độ không lớn. Giảm hơn 20 điểm khi VN-Index chỉ vài trăm điểm mới là điều đáng lo ngại.

Đánh giá về nguyên nhân giảm điểm hôm nay của VN-Index, ông Khánh cho rằng thông tin nâng hạng thị trường đã giúp VN-Index tăng điểm trong nhiều phiên vừa qua, vì vậy, đây chỉ được xem là phiên chốt lời.

“Thị trường đã tăng nhiều phiên rồi thì cho nó thở chút xíu”, ông Khánh ví von.

Thực tế, diễn biến trước ngày nâng hạng cũng cho thấy một phần kỳ vọng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu. Trong tuần từ 14-18/9, VN-Index tăng hơn 20 điểm lên 1.815,66 điểm, trong khi giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 20.300 tỷ đồng/phiên. Đáng chú ý, khối ngoại mua ròng gần 2.640 tỷ đồng, mức cao nhất kể từ cuối tháng 2/2026.

Điều này có nghĩa, một phần dòng tiền đã thực hiện việc “đón đầu” sự kiện nâng hạng. Khi sự kiện chính thức diễn ra, việc một bộ phận nhà đầu tư chốt lời là diễn biến không quá bất ngờ.

Nâng hạng không đồng nghĩa VN-Index phải tăng ngay

Điểm đáng chú ý là việc thị trường được nâng hạng không đồng nghĩa VN-Index bắt buộc phải tăng ngay trong phiên đầu tiên.

Nâng hạng là một thay đổi về phân loại thị trường và khả năng tiếp cận của dòng vốn quốc tế, trong khi giá cổ phiếu vẫn chịu tác động của cung cầu, kết quả kinh doanh, mặt bằng lãi suất, tỷ giá và diễn biến thị trường quốc tế.

Reuters dẫn đánh giá cho rằng việc Việt Nam được đưa vào các chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell có thể thu hút tới khoảng 6 tỷ USD, nhưng quá trình đưa dòng vốn này vào thị trường không diễn ra cùng một lúc. Việc phân bổ vào các chỉ số FTSE sẽ được thực hiện theo nhiều giai đoạn trong năm 2027, bắt đầu với tỷ trọng 10% từ tháng 9/2026, sau đó tăng lên 20% vào tháng 3/2027 và 35% vào tháng 6 và tháng 9/2027.

Do đó, phiên 21/9 có thể được xem như điểm bắt đầu của một quá trình dài hơn thay vì là thời điểm để thị trường lập tức “bùng nổ”.

Thậm chí, trước khi chính thức nâng hạng, dòng tiền ngoại đã có dấu hiệu thay đổi đáng kể. Trong tuần 14-18/9, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 104 triệu USD trên HoSE, dù tính chung cả năm vẫn trong trạng thái bán ròng.

Điều thị trường chờ đợi lúc này là liệu dòng tiền ngoại có tiếp tục duy trì sau khi hiệu ứng “đón đầu” qua đi hay không.