
Chợ Đồng Xuân hơn 100 năm tuổi trở thành một trong những điểm đến của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang nghệ thuật đương đại vào không gian giao thương vốn quen thuộc với nhiều thế hệ người Hà Nội.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, định hướng “Kinh tế Sáng tạo” quy tụ hơn 150 hoạt động, gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia. Trong đó, gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia. Các hoạt động được triển khai tại 5 cụm không gian chính: Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, Đình và Di tích Phố cổ, Công viên Thống Nhất, Rạp hát và Sân khấu Cộng đồng.
Trong mạng lưới không gian ấy, chợ Đồng Xuân mang đến một lát cắt đặc biệt về đời sống đô thị Hà Nội. Hơn một thế kỷ qua, khu chợ chứng kiến những đổi thay của thành phố, đồng thời lưu giữ nhiều dấu ấn trong kiến trúc, hoạt động giao thương và nếp sinh hoạt của người dân.

Không cần bước vào bảo tàng hay phòng triển lãm, khách tham quan có thể bắt gặp các tác phẩm nghệ thuật ngay bên những quầy hàng, dọc hành lang, trên cầu thang hoặc tại những góc khuất của khu chợ. Cách sắp đặt này khiến hành trình khám phá trở nên bất ngờ và thú vị.

Triển lãm nghệ thuật đa giác quan giới thiệu 25 tác phẩm của các nghệ sĩ trong nước và quốc tế. Mỗi tác phẩm khai thác một lát cắt của chợ Đồng Xuân, từ kiến trúc, âm thanh đến hình ảnh những người lao động gắn bó với khu chợ qua nhiều năm.

Những mũi tên trên mặt sàn dẫn người xem len lỏi qua các lối đi. Không có một hành trình tham quan cố định, mỗi người tự chọn cho mình một cách khám phá để tìm những tác phẩm đang nằm giữa những vật dụng đời thường.

Tác phẩm "Mật Mã Kẻ Chợ" (Kẻ Chợ - The Living Code) – Nghệ sĩ Mikael Rickman (Thụy Điển). Bức tranh tường nhiều tầng lớp tái hiện vải vóc, hàng hóa, bao bì và những cử chỉ thường nhật của người dân buôn bán trong chợ. Tác phẩm khắc họa Chợ Đồng Xuân như một "sinh vật sống" không ngừng vận động, nơi đời sống cá nhân, dòng chảy kinh tế và truyền thống văn hóa đan xen.

Tác phẩm "Vang vọng Đồng Xuân" của nghệ sĩ Úc Alexander Pug William và nghệ sĩ Việt Nam Tuấn Nị tận dụng những chiếc thùng xốp và sắt vụn thu nhặt tại chợ để tạo thành nhạc cụ. Người xem có thể trực tiếp gõ, tạo âm thanh và cảm nhận nhịp sống khu chợ theo một cách khác.

Những chiếc thùng xốp, khung sắt hay vật liệu thường dùng trong hoạt động buôn bán được các nghệ sĩ đưa vào tác phẩm. Qua cách xử lý sáng tạo, những đồ vật tưởng chừng bình thường lại có sức hút riêng đối với người tham quan.

Tại khu vực đài phun nước trung tâm nhà A chợ Đồng Xuân, nghệ sĩ đa phương tiện người Đức Lisa Premke gây chú ý với tác phẩm kết hợp những tia nước, hệ thống trống và nhạc cụ tự chế, tạo nên không gian âm thanh tương tác độc đáo.

Lấy cảm hứng từ dòng sông cổ từng chảy qua khu vực chợ, tác phẩm gợi nhắc đời sống giao thương và văn hóa sông nước của Hà Nội xưa.

Trong tiếng nước và nhịp trống, những làn điệu dân ca do sinh viên Trường đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương thể hiện khiến không gian khu chợ như chậm lại, đưa người xem trở về với tiếng gọi đò, câu hò và ký ức một thời của đất kinh kỳ.

Tại khu vực giếng trời nối giữa hai tòa nhà chợ Đồng Xuân, tác phẩm của nghệ sĩ Thụy Điển Mike Rickman nổi bật với chân dung người phụ nữ Việt Nam bên biểu tượng rồng Thăng Long, gợi nhắc vai trò của những người đã gắn bó với chợ Đồng Xuân qua nhiều thế hệ.

Nghệ sĩ gốc Việt sống tại Đan Mạch Phúc Văn Đặng mang đến những tác phẩm vải hoa với sắc hồng hoa sen và xanh lam. Các họa tiết gợi nhắc cội nguồn Việt Nam, đồng thời thể hiện sự giao thoa văn hóa trong sáng tác của người nghệ sĩ xa quê.

Lần đầu tiên, sân mái chợ Đồng Xuân được mở cửa đón công chúng. Không gian trên cao được bố trí sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ, tạo điểm nghỉ chân giữa khu chợ đông đúc. Từ đây, du khách có thể ngắm nhìn những mái nhà phố cổ Hà Nội ở một góc nhìn khác.

Bên cạnh các tác phẩm sắp đặt, sân mái chợ còn trở thành không gian sinh hoạt văn hóa với hoạt động đọc sách, chơi cờ, biểu diễn âm nhạc và chiếu phim. Những hoạt động này được tổ chức từ ngày 15/11 đến hết thời gian diễn ra lễ hội.

Cuộc thi thời trang "Market to Mode" mang đến một cách nhìn mới về những mặt hàng quen thuộc ở chợ Đồng Xuân. Qua việc phối đồ và biến tấu trang phục, người tham gia có dịp thể hiện cá tính cùng những sản phẩm vốn gắn với đời sống mua bán thường ngày.

Với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), “Chạm Đồng Xuân” là một trong những hoạt động kết nối di sản với sáng tạo đương đại tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Từ những cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ, tiểu thương và khách tham quan, khu chợ sinh động qua những góc nhìn mới.
Bình luận bài viết