Để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước, Đảng ta đã ban hành các Nghị quyết: số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (KHCN, ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia; tiếp tục khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những đột phá chiến lược. Đây là văn kiện quan trọng định hướng chiến lược trong lĩnh vực đặc biệt này nhằm đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới. 

Cục Quân nhu tổ chức tập huấn công tác chuyển đổi số, tháng 5/2023. Ảnh: CTV.

Nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”; Quân ủy Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29/01/2025 về đẩy mạnh CĐS trong Quân đội đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Bộ Quốc phòng đã cụ thể hóa bằng nhiều kế hoạch, chương trình hành động, xác định CĐS là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. 

Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác quân nhu trong tình hình mới 

Trước yêu cầu ngày càng cao về nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới, ngành Quân nhu Quân đội xác định KHCN, ĐMST và CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, là nền tảng cốt lõi, trụ cột phát triển bền vững để hiện đại hóa, chính quy toàn diện Ngành. Điều đó đòi hỏi ngành Quân nhu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy chiến lược về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS nhằm bảo đảm tốt đời sống vật chất, sức khỏe bộ đội - một trong những nhân tố trực tiếp tạo nên sức mạnh tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội. Trong đó, đẩy mạnh ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS chính là con đường cơ bản, lâu dài; quyết định đến chất lượng công tác quân nhu và khả năng bảo đảm quốc phòng thích ứng với điều kiện chiến tranh hiện đại và các hình thái tác chiến mới.

Để cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương, Cục Quân nhu chủ động triển khai hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và kế hoạch hành động cụ thể, tổ chức quán triệt, đẩy mạnh tuyên truyền các nghị quyết, kế hoạch, gồm: Kế hoạch số 916-KH/ĐU ngày 25/3/2025 của Đảng uỷ Cục Quân nhu triển khai thực hiện Nghị quyết số 3488 về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS trong Cục Quân nhu; Kế hoạch số 1115/KH-QN ngày 06/6/2025 về triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” trong Cục Quân nhu nhằm tạo sự chuyển biến rõ nét trong tư duy, hành động, xây dựng “Cơ quan đơn vị số”, “Công dân số” và “Xã hội số” trong toàn Cục.

Giai đoạn 2020 - 2025, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Chỉ huy Cục, ngành Quân nhu Quân đội đã đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, ĐMST và CĐS, tiếp cận kịp thời công nghệ, tiến bộ kỹ thuật mới, đạt nhiều kết quả đáng khích lệ như: triển khai nghiên cứu 01 đề tài, nhiệm vụ cấp Bộ Quốc phòng về hệ thống bếp nấu trong Quân đội, nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc (năm 2021). Đến nay, đã triển khai lắp đặt 3.966 hệ thống bếp dầu, bếp điện cho các đơn vị trong toàn quân, góp phần hiện đại hóa trang bị nhà bếp và đảm bảo an toàn, tiết kiệm. Triển khai nghiên cứu 30 đề tài khoa học công nghệ cấp cơ sở, với 07 sản phẩm đề tài, sáng kiến đoạt giải cao Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội; nhiều đề tài được đưa vào ứng dụng phục vụ bộ đội, nâng cao chất lượng sản phẩm quân nhu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. 

Khuyến khích sáng tạo, chuyển đổi số 

Quán triệt và triển khai nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, trong nhiều năm qua, ngành Quân nhu đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Thực tiễn hoạt động quân sự cho thấy, chất lượng bảo đảm quân nhu có tác động trực tiếp đến thể lực, tinh thần và hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ của bộ đội. Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số tạo điều kiện để ngành Quân nhu nâng cao toàn diện chất lượng bảo đảm ăn, mặc, ở, sinh hoạt cho bộ đội trong mọi điều kiện, nhất là khi thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện cường độ cao, cứu hộ, cứu nạn và tác chiến trong điều kiện phức tạp. Ngành Quân nhu, trực tiếp là Cục Quân nhu đã chủ động bám sát tình hình, tích cực nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng nhiều chủ trương, giải pháp có tính chiến lược đối với nghiên cứu, ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS vào công tác quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quân nhu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Nhiều đề tài, sáng kiến đã được ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn. Nổi bật là:

Thông qua nghiên cứu khoa học về dinh dưỡng, khẩu phần, công nghệ chế biến và bảo quản thực phẩm, ngành quân nhu đã xây dựng các khẩu phần ăn khoa học, hợp lý, linh hoạt theo đối tượng, nhiệm vụ; phát triển các loại thực phẩm mới, lương khô, thanh năng lượng, suất ăn dã chiến có giá trị dinh dưỡng cao, thời gian bảo quản dài, thuận tiện sử dụng. Cục Quân nhu đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng khảo sát nhu cầu, xây dựng kế hoạch bảo trì hệ thống bếp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phục vụ bộ đội tốt nhất; nghiên cứu sản xuất thử nghiệm hệ thống bếp đa năng, hiện đại; nghiên cứu từng bước hiện đại hóa trang, thiết bị ngành quân nhu; thử nghiệm, trang bị xe bếp tự hành, hệ thống máy lọc nước đóng chai (bình), tủ sấy quần áo, máy rửa bát, kho lạnh... cho các đơn vị toàn quân theo lộ trình.

Công tác bảo đảm mang mặc được chú trọng, bám sát thực tiễn hoạt động của bộ đội. Tích cực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới trong thiết kế, sản xuất quân trang giúp cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng, tính tiện dụng, đáp ứng yêu cầu mang mặc chính quy, thống nhất trong toàn quân; phù hợp với tính chất hoạt động của bộ đội và đặc thù nhiệm vụ của từng quân binh chủng, lực lượng, điều kiện thời tiết, khí hậu, địa hình. Tiêu biểu là nghiên cứu, cải tiến Lễ phục K24 của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; các loại quân trang dã chiến K20, các mẫu trang phục cho các lực lượng tham gia diễu binh, diễu hành kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, Quân đội (A70, A80, A50…) và nhiều sản phẩm quân trang khác, góp phần quan trọng vào xây dựng Quân đội chính quy, làm đẹp thêm hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”. 

Công tác tăng gia sản xuất có sự phát triển vượt bậc với nhiều chủ trương có tính chiến lược; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng KHCN trong tăng gia sản xuất, chế biến  trong toàn quân, tạo nguồn lương thực thực phẩm tại chỗ ổn định vững chắc, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt, triển khai thực hiện thành công giai đoạn 1 của Đề án “Nâng cao hiệu quả TGSX, CB trong Quân đội bảo đảm phù hợp, an toàn, bền vững giai đoạn 2021-2025 và đến năm 2030” (QN-21), với 7 mô hình điểm hiệu quả cao tại các đơn vị. Hiện nay, các đơn vị đã tự túc được 100% nhu cầu rau xanh, thịt xô lọc; 65% nhu cầu thịt gia cầm và 50% định lượng cá, tạo nền tảng vững chắc cho công tác nuôi dưỡng bộ đội và ổn định chất lượng bữa ăn. Triển khai có hiệu quả chương trình phối hợp giữa BQP, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Việc ứng dụng công nghệ thông tin, CĐS trong quản lý quân nhu đã có nhiều chuyển biến tích cực, nâng cao hiệu lực quản lý, điều hành của chỉ huy các cấp trong công tác bảo đảm quân nhu; đổi mới căn bản phương thức quản lý quân nhu, chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu số, nâng cao tính chính xác, kịp thời, minh bạch trong các khâu kế hoạch, tạo nguồn, dự trữ, cấp phát và quyết toán. Nổi bật là, Đảng ủy, Chỉ huy Cục đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai tham gia hệ sinh thái số ngành Hậu cần, Kỹ thuật theo lộ trình, kế hoạch của cấp trên; xây dựng, hoàn thiện phần mềm quản lý công tác kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm quân nhu theo kế hoạch mua sắm tạo nguồn hàng quân nhu toàn quân; phần mềm báo cáo chuyên ngành Quân nhu; chuẩn hóa, hoàn thiện bộ danh mục mã định danh điện tử vật chất trang bị ngành Quân nhu với số lượng 2.762 sản phẩm; phần mềm dùng chung ngành Quân nhu (CSDL quân nhu) trong dự án chuyển đổi số của Tổng cục giai đoạn 1. Qua đó, sử dụng hiệu quả nguồn lực, giảm lãng phí, thất thoát, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của ngành.

Trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác, mỗi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ, mà trước hết là cấp ủy, chỉ huy và người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong ngành Quân nhu đã chủ động nâng cao nhận thức, trách nhiệm, nắm vững những kiến thức, kỹ năng cần thiết để ứng dụng công nghệ và áp dụng chuyển đổi số vào thực tiễn công tác; quan tâm chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu, trình độ chuyên môn của cán bộ, nghiên cứu viên; sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phòng thí nghiệm phục vụ công tác nghiên cứu khoa học.

Những năm qua, ngành Quân nhu thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện có nhiều khó khăn, thử thách, song với tinh thần chủ động, phát huy nội lực, khắc phục khó khăn, toàn ngành đã triển khai toàn diện, đồng bộ các mặt công tác, bảo đảm tốt vật chất quân nhu cho các nhiệm vụ cả thường xuyên và đột xuất; qua đó góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ trung tâm của cơ quan, đơn vị trong toàn quân. Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ và mục tiêu xây dựng ngành Quân nhu hiện đại, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vẫn còn những hạn chế: mức độ triển khai chưa đồng đều giữa các đơn vị; hạ tầng số, cơ sở dữ liệu dùng chung còn thiếu đồng bộ; nguồn nhân lực có trình độ chuyên sâu về công nghệ, chuyển đổi số còn hạn chế; cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ.

Một số giải pháp đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong thời gian tới

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng ngành Quân nhu phát triển bền vững, chính quy, hiện đại theo tinh thần nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước, thực hiện tốt các yêu cầu nhiệm vụ, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, ngành Quân nhu Quân đội cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp sau: 

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chiến lược về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 3488 của Quân ủy Trung ương; Kế hoạch số 2812/KH-BQP ngày 22/5/2025 của Bộ Quốc phòng, Kế hoạch số 3853/KH-TCHCKT ngày 04/7/2025 của Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật về thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ, các định hướng chiến lược về KHCN, CĐS của Đảng, Nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa phù hợp, sát với đặc điểm tình hình nhiệm vụ công tác quân nhu. Cấp ủy, chỉ huy các cấp trong ngành quân nhu phải xác định rõ đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên; gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả triển khai chuyển đổi số; đưa nội dung này vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác hằng năm của cơ quan, đơn vị. 

Thứ hai, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo đảm quân nhu.

Tập trung nghiên cứu khẩu phần ăn khoa học, linh hoạt; phát triển thực phẩm mới, thực phẩm chức năng, suất ăn dã chiến; ứng dụng công nghệ bảo quản, chế biến hiện đại; đổi mới vật liệu, công nghệ sản xuất quân trang theo hướng bền, nhẹ, lưỡng dụng, thân thiện môi trường. Chú trọng nghiên cứu, hiện đại hóa trang bị nhà ăn, nhà bếp; nghiên cứu, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, điều chỉnh cơ cấu hợp lý để phù hợp với từng đối tượng, hoạt động và đặc thù lực lượng; tham mưu điều chỉnh mức tiền ăn cơ bản, bảo đảm định lượng nhiệt lượng tối thiểu 3.200 calo/người/ngày. Đẩy mạnh công tác tăng gia sản xuất theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng cách mạng công nghiệp 4.0 vào nuôi, trồng; phát huy hiệu quả của Đề án QN-21, bảo đảm tự túc 100% nhu cầu rau xanh, thịt lợn, thịt và trứng gia cầm tại các đơn vị đủ điều kiện.

Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong quản lý quân nhu. 

Tập trung xây dựng nền tảng quản lý dữ liệu số chuyên ngành Quân nhu giai đoạn 2026 - 2030 thống nhất, kết nối từ cơ quan chiến lược đến đơn vị cơ sở; cập nhật và đưa vào khai thác sử dụng cơ sở dữ liệu ngành Quân nhu. Nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin vào công tác tạo nguồn, quản lý kho quân nhu cấp chiến lược, chiến dịch; công tác dự trữ, cấp phát, dự báo nhu cầu vật chất quân nhu; quản lý bếp ăn trong Quân đội. Đưa vào khai thác sử dụng Hệ thống mã định danh điện tử vật chất, trang bị nhóm 2; tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số” trong toàn Ngành, tích cực tổ chức học tập, đánh giá kiến thức, kỹ năng số.

Thứ tư, phát huy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo từ cơ sở. 

Khuyến khích cán bộ, nhân viên, chiến sĩ phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; gắn đổi mới sáng tạo với phong trào thi đua quyết thắng và xây dựng đơn vị quân nhu chính quy, mẫu mực.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ quân nhu đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. 

Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có tư duy khoa học, năng lực công nghệ và chuyển đổi số; kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo trong Quân đội với nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến. Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, người chỉ huy các cấp đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, cải tiến, nâng cao chất lượng vật chất trang bị quân nhu phục vụ cho xây dựng chính quy, SSCĐ và nâng cao chất lượng công tác quản lý Ngành. Tham mưu, đề xuất với thủ trưởng các cấp triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu KHCN lĩnh vực quân nhu theo hướng hiện đại hóa sát với nhu cầu thực tiễn của bộ đội; nâng cao tiềm lực KHCN của đơn vị đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội chính quy, tinh, gọn, mạnh.

Đẩy mạnh ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS là yêu cầu khách quan, nhiệm vụ cấp thiết để ngành quân nhu Quân đội nhân dân Việt Nam phát triển bền vững, chính quy, hiện đại. Phát huy tinh thần “Chủ động, đổi mới, sáng tạo, tự lực, tự cường”, triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp đột phá về KHCN, ĐMST và CĐS, ngành Quân nhu tiếp tục nỗ lực, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ “nuôi quân đánh giặc”, nâng cao chất lượng đời sống bộ đội, bảo đảm huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ đột xuất, góp phần củng cố quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

 (Một số hình ảnh minh họa)

Ban Chỉ đạo công tác chuyển đổi số duy trì giao ban triển khai kế hoạch theo các giai đoạn. Ảnh: CTV

Đồng chí Đại tá Hà Chí Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quân nhu kiểm tra công tác tổ chức thi chuyển đổi số cấp Cục, tháng 11/2023. Ảnh: CTV. 

Chiến sĩ mới năm 2025 của Sư đoàn 5, Quân khu 7 nhận tiêu chuẩn quân trang.

Đồng chí Đại tá Hà Chí Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quân nhu bảo cáo kết quả triển khai kế hoạch chuyển đổi số trong Cục Quân nhu với Ban Giám khảo thi chuyển đổi số cấp Tổng cục Hậu cần. Ảnh: CTV.