Mới đây chiếc xe hơi mang thương hiệu Việt Nam đầu tiên, VinFast, đã thu hút sự chú ý của công chúng tại triển lãm Paris Motor năm 2018.

Nhân dịp này, trang tin NHK World-Japan đã có bài viết nhận định về thương hiệu ôtô “Make in Vietnam” với tiêu đề: “Fast and serious: Vietnam’s first national car brand” (Thương hiệu ôtô quốc gia đầu tiên của Việt Nam: Nhanh chóng và Nghiêm túc).

Theo NHK, chiếc ôtô của VinFast thu hút sự quan tâm tại Paris Motor không chỉ ở thiết kế bắt mắt mà nó còn gây ngạc nhiên với nhiều người về một nhà sản xuất ôtô mới đến từ một quốc gia đang phát triển, cố gắng vươn mình ra thế giới trong lúc ngành công nghiệp ôtô toàn cầu có sự thay đổi căn bản và cạnh tranh khốc liệt.

Thành lập thương hiệu

Bài viết của NHK đã mô tả về quá trình hình thành thương hiệu ôtô VinFast thuộc tập đoàn Vingroup.

“Vào tháng 6, những người mua háo hức tại Hà Nội đã được nhận những chiếc xe đầu tiên được sản xuất bởi thương hiệu ôtô Việt, VinFast. Vào cuối tuần, công ty này cung cấp cho mọi người cơ hội lái thử một chiếc xe mang nhãn hiệu đầu tiên được phát triển và lắp ráp ngay tại quê hương.

VinFast đã hoàn thành một nhà máy vào năm 2017 tại thành phố cảng Hải Phòng, cách Hà Nội khoảng hai giờ lái xe, chỉ một năm rưỡi sau khi công ty này được thành lập bởi Vingroup, một trong những tập đoàn lớn nhất của Việt Nam.

Các hệ thống sản xuất của nhà máy được điều khiển bởi trí tuệ nhân tạo và công ty hy vọng cơ sở này sẽ sản xuất 250.000 xe mỗi năm.”

Ông Võ Quang Huệ - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup và cũng phụ trách VinFast, cho biết công ty đang hình thành nền tảng cho một ngành công nghiệp ôtô tại Việt Nam và mục tiêu là xuất khẩu thương hiệu này ra thế giới.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tham dự lễ khai trương nhà máy của VinFast và ca ngợi đội ngũ cán bộ, công nhân viên, chuyên gia của công ty là những người yêu nước. Chính phủ hy vọng một ngành công nghiệp ôtô tích hợp sẽ tạo ra một số lượng lớn việc làm và thiết lập một chuỗi cung ứng mang lại nhiều kỹ năng tiên tiến hơn cho người lao động.

Với quy mô công suất của VinFast đạt đến 500.000 chiếc/năm bao gồm ôtô, xe máy điện, Thủ tướng phân tích, giả sử sản lượng tiêu thụ đạt được công suất này thì doanh thu của VinGroup sẽ tăng thêm cả trăm ngàn tỷ đồng. Chính vì vậy, sự thành công của Vinfast có ý nghĩa đặc biệt không chỉ đối với VinGroup, mà cả đối với kinh tế Việt Nam và ngành công nghiệp ôtô, xe máy Việt Nam.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng lưu ý VinFast, VinGroup cần ý thức hơn nữa về trách nhiệm lớn lao của mình, có những chiến thuật hợp lý, thận trọng, kiểm soát hiệu quả các rủi ro kinh doanh. Điều này không chỉ có ý nghĩa đối với sự phát triển của VinFast mà cả với nền kinh tế Việt Nam.

Hỗ trợ chuỗi cung ứng địa phương

Theo NHK, VinFast đã đầu tư rất nhiều vào các đối tác địa phương. Công ty đã hợp tác với An Phát, một nhà sản xuất sản phẩm nhựa, để thành lập một công ty chung - Công ty trách nhiệm hữu hạn linh kiện nhựa ôtô VinFast-An Phát, sản xuất vỏ pin và các bộ phận nhựa khác cho xe hơi.

Nhà sản xuất ôtô Việt đã hợp tác với Bộ Công nghiệp-Thương mại Đức thành lập một trường đào tạo tại Việt Nam. Hai trăm thực tập sinh đang theo học để trở thành kỹ sư cơ khí và cơ điện tử với sự hướng dẫn từ các chuyên gia hàng đầu trong ngành công nghiệp ôtô.

“Do Tu Hai, một thực tập sinh 19 tuổi, đã phải trải qua một kỳ thi khó khăn để được vào trường. Cậu ấy đến từ một thị trấn nhỏ gần Hải Phòng. Hai nhận được tiền lương hàng tháng trong quá trình đào tạo và được đảm bảo một công việc tại nhà máy VinFast hoặc các nhà máy khác sau khi tốt nghiệp.” - bài viết của NHK viết về một thực tập sinh của VinFast.

Con đường dài phía trước

VinFast đang đi đúng hướng trên con đường trở thành một thương hiệu ôtô Việt đủ sức cạnh tranh quốc tế , tuy nhiên, theo NHK, “việc tạo ra một chiếc xe thương hiệu quốc gia đi kèm với một số thách thức lớn. Việt Nam còn một chặng đường dài để thiết lập một hệ thống cung ứng phụ tùng.”

Hiện số lượng kỹ sư cao cấp người Việt làm việc tại nhà máy của VinFast vẫn còn hạn chế. Công ty đã tuyển dụng nhân viên từ 22 quốc gia trên toàn thế giới.

Kazuo Ishikawa, một chuyên gia trong ngành và giáo sư tại Đại học Senshu, nói với NHK rằng có rất ít động lực để xây dựng một ngành công nghiệp xe hơi tại Việt Nam bởi đã có những công ty ở Thái Lan, Indonesia và Malaysia, trong khi thuế quan với ôtô ở thị trường ASEAN hiện bằng 0.

Nhìn xa hơn

Nhưng Vingroup lại nghĩ khác. Công ty này cho rằng các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết với các quốc gia ngoài ASEAN là một động lực cho các nhà sản xuất ôtô toàn cầu. Theo các thỏa thuận như vậy, các công ty sẽ có thể sản xuất ôtô tại Việt Nam và xuất khẩu ra nước ngoài với mức thuế thấp hơn.

Hoạt động kinh doanh của VinFast đang ở vạch xuất phát, trong thời điểm số người tại Việt Nam có thể mua xe đang tăng tốc nhanh chóng. Nhưng vẫn còn phải xem có bao nhiêu người mua có cơ hội sở hữu một chiếc ôtô thương hiệu Việt Nam.

VinFast cũng đang tìm kiếm các cơ hội kinh doanh ngoài ngành công nghiệp xe hơi.

Theo công ty này, các công nghệ được phát triển trong nhà máy ôtô có thể được áp dụng cho lĩnh vực y tế và các lĩnh vực khác. Công ty cũng cho biết lĩnh vực cạnh tranh chính của hãng này sẽ là trong thị trường xe điện. Chiếc xe điện đầu tiên của VinFast sẽ lăn bánh trên đường vào năm 2020.