Tính từ ngày 16/12/2014 đến ngày 15/9/2015, toàn quốc xảy ra 16.459 vụ, làm chết 6.518 người, làm bị thương 14.929 người, so với cùng kỳ năm 2014 giảm 2.239 vụ (-12%), giảm 240 người chết (-3,55%), giảm 2.906 người bị thương (-16,29%). 

Nguyên nhân chủ yếu của các vụ TNGT đường bộ có nguồn gốc chủ yếu từ các lỗi chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông lưu hành trên các tuyến đường như: Phân tâm khi lái xe; điều khiển xe chạy quá tốc độ; không có giấy phép lái xe hoặc giấy phép lái xe không hợp lệ; chở quá số người, số hàng quy định; thiết bị kỹ thuật không đảm bảo an toàn; xe quá niên hạn; say rượu, bia khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông; vượt đèn đỏ, đi sai phần đường, làn đường quy định.

Phân tâm khi lái xe là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn khi lái xe chứ không phải là do say rượu cầm lái. Người lái xe bị phân tâm khi không tập trung sự chú ý vào con đường trước mặt và công việc lái xe, thay vào đó là nói điện thoại, gởi tin nhắn, ăn vặt, trang điểm v.v.. Lái xe mất tập trung đặc biệt nguy hiểm vì nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày, trong khi lái xe, trong cơn buồn ngủ thường xảy ra vào ban đêm. Bạn chỉ cần lơ là  vài giây là sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.


Rượu - bia là một trong những nguyên nhân gây TNGT khá cao (Ảnh Internet)

Uống Rượu - bia không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn là một trong những nguyên nhân chính gây ra rất nhiều những vụ TNGT đau lòng... Theo thống kê của Ủy ban ATGT Quốc gia, khoảng 40% số vụ TNGT và 11% số người tử vong do tai nạn liên quan đến rượu bia. Đặc biệt những ngày giáp tết, các cuộc liên hoan tổng kết – tất niên diễn ra với tuần xuất cao người nhậu say xỉn nhiều cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tỉ lệ TNGT.

Xe không đủ thông số kỹ thuật chở, chở hàng hóa cồng kềnh tham gia lưu thông với tốc độ cao gây ra rất nhiều vụ tai nạn. Dạo quanh các tuyến đường nội đô chúng ta bắt gặp hình ảnh những chiếc xe ôtô cơi nới thùng sắt, những chiếc xe đạp, xe gắn máy… chở hàng cồng kềnh, gây mất an toàn giao thông. Việc xe chở hàng quá khổ chiếm nhiều không gian trên đường không chỉ làm ùn tắc giao thông, mà còn rất dễ gây va chạm với các phương tiện khác. Ngoài ra, khi chở hàng quá nhiều sẽ làm tài xế khó điều khiển tay lái, nhất là khi phải quẹo trái, phải hoặc qua các khúc cua. 


Ý thức tham gia giao thông quá kém của bác bạn trẻ (Ảnh Internet)

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng gia tăng TNGT là do ý thức chấp hành pháp luật của người dân khi tham gia giao thông còn hạn chế. Bởi lẽ, đa số vụ vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ bắt nguồn từ sự tùy tiện, thiếu tự giác, cố tình vi phạm luật giao thông của người điều khiển phương tiện. Với thực trạng giao thông hiện nay, chỉ một lần vượt đèn đỏ, uống rượu, bia quá mức, lấn tuyến, chạy ngược chiều… cũng có thể dẫn đến những cái chết oan nghiệt, gây đau khổ cho gia đình và xã hội. Bản thân người vi phạm cũng tổn thất nặng nề về tiền bạc, sức khỏe, chịu tù tội, thậm chí mất mạng. Thế nhưng người ta vẫn cứ “nhắm mắt”, bởi với nhiều người, TNGT không phải của họ mà là của người khác. Khi sự việc đã xảy ra người ăn năn, hối hận: “Nếu hôm ấy… thì đã không…”, nhưng sinh mạng con người không cho phép tồn tại chữ “nếu”.   

Ngoài nguyên nhân gây bởi loại hình di chuyển, tai nạn còn bị chi phối bởi các nguyên nhân khách quan khác như: Đường sá nhỏ hẹp, chỉ phù hợp với các loại xe di chuyển chậm, mật độ thưa. Các con đường đang được nâng cấp tu sửa nên dễ dẩn đến các bất hợp lý, sự cố trên đường; Lượng xe lưu thông quá nhiều, mật độ quá lớn đa phần là ôtô, môtô phân khối lớn; Đặc biệt trong thời gian gần đây mật độ xe tăng nhanh là nguyên nhân làm rối loạn, giảm độ an toàn và tính ổn định của hệ thống giao thông; Đội ngũ điều hành, quản lý giao thông có trình độ nghiệp vụ yếu, hoạt động kém hiệu quả...

Tất cả các nguyên nhân chủ quan, khách quan tạo nên một bức tranh hổn độn về giao thông. Hậu quả là hằng trăm vụ tai nạn xảy ra mỗi ngày, là nỗi đau mà chúng ta phải gánh chịu trong thời bình. Ðể nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, đòi hỏi một quá trình công phu, bao gồm cả việc khắc phục bất cập về cơ sở hạ tầng và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông (ATGT). Tuy nhiên, không chờ hội đủ các điều kiện nêu trên, mà ngay từ bây giờ phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về pháp luật và đặc biệt là văn hóa giao thông, nhằm tạo nên thói quen cư xử có văn hóa, coi việc tự giác tuân thủ pháp luật về bảo đảm trật tự ATGT như một chuẩn mực đạo đức truyền thống và là biểu hiện văn minh của người tham gia giao thông. Phải làm thật quyết liệt, phối hợp nhiều biện pháp, kết hợp trước mắt và lâu dài, kết hợp giữa giáo dục và cưỡng chế, tạo ra sự chuyển biến thật sự ý thức người tham gia giao thông, nhân tố bảo đảm sự bền vững trong công tác bảo đảm trật tự ATGT.