Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những động lực tăng trưởng mới, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 17/NQ-CP đầu năm 2026 được xem là một bước đi mạnh mẽ nhằm xử lý tận gốc các “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm trong đầu tư và phát triển.

“Mở khóa” hàng loạt dự án tồn đọng

Nghị quyết 17 đặt trọng tâm vào việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài – những “cục máu đông” đã và đang làm suy giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án gặp vướng mắc, không để tiếp tục lãng phí tài sản của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. 

Điểm đáng chú ý là phạm vi xử lý không chỉ giới hạn ở các vướng mắc hành chính thông thường, mà còn mở rộng đến những dự án liên quan đến kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc các vấn đề pháp lý tồn tại trong nhiều năm. Đây là cách tiếp cận mang tính hệ thống, nhằm xử lý các “di sản pháp lý” vốn lâu nay khiến nhiều dự án không thể triển khai hoặc hoàn tất.

Một trong những điểm mới của Nghị quyết 17 là thiết lập cơ chế điều phối tập trung, với Bộ Tài chính giữ vai trò cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo xử lý dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751). Cơ quan này có nhiệm vụ tổng hợp, phân loại và đề xuất giải pháp xử lý theo từng nhóm vướng mắc cụ thể.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan thanh tra địa phương được giao trách nhiệm cung cấp đầy đủ dữ liệu liên quan đến các dự án đã thanh tra, làm cơ sở pháp lý để xem xét áp dụng các cơ chế đặc thù. 

Sự phối hợp đa ngành này cho thấy Chính phủ đang chuyển từ cách xử lý đơn lẻ sang tiếp cận tổng thể, tránh tình trạng “đá bóng trách nhiệm” vốn là một trong những nguyên nhân khiến các dự án bị đình trệ kéo dài.

Không chỉ tháo gỡ – mà còn ngăn ngừa tái diễn

Một điểm đáng lưu ý khác là yêu cầu đảm bảo công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình xử lý, đồng thời không để phát sinh sai phạm mới. 

Điều này cho thấy Nghị quyết không chỉ nhằm giải quyết tồn tại quá khứ, mà còn hướng tới thiết lập một cơ chế phòng ngừa rủi ro trong tương lai. Nếu thực thi hiệu quả, đây có thể trở thành tiền đề cho việc cải cách thể chế sâu rộng hơn trong lĩnh vực đầu tư và quản lý tài sản công.

Trên thực tế, nhiều dự án tồn đọng không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn kéo theo hệ lụy về tài chính, việc làm và niềm tin thị trường. Khi các dự án này được “giải phóng”, một lượng lớn vốn, đất đai và tài sản sẽ được đưa trở lại chu trình kinh tế.

Giới chuyên gia nhận định, đây chính là “nguồn lực ngủ quên” có thể tạo ra cú hích đáng kể cho tăng trưởng trong giai đoạn tới. Việc xử lý dứt điểm các điểm nghẽn cũng đồng nghĩa với việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và củng cố niềm tin của doanh nghiệp.

Dù Nghị quyết 17 mang tính đột phá về định hướng, nhưng thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Bởi lẽ, nhiều vướng mắc của các dự án tồn đọng có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và thậm chí cả yếu tố lịch sử.

Nếu không có cơ chế giám sát chặt chẽ và trách nhiệm rõ ràng, nguy cơ “trên nóng dưới lạnh” vẫn có thể xảy ra. Do đó, điều cần thiết lúc này không chỉ là quyết tâm chính trị, mà còn là năng lực thực thi và sự minh bạch trong từng bước triển khai.

Nghị quyết 17/NQ-CP không đơn thuần là một văn bản tháo gỡ khó khăn, mà là một thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm giải phóng nguồn lực quốc gia.

Trong bối cảnh kinh tế đang cần những động lực mới, việc “đánh thức” các nguồn lực bị đóng băng chính là chìa khóa để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của Nghị quyết sẽ phụ thuộc vào một yếu tố cốt lõi: hành động.