Làng Phù Long  vốn nổi tiếng từ xưa với nghề trồng hoa, chuyên cung cấp hoa phục vụ cho hành cung Thiên Trường.

Ngày nay, bên cạnh những giống hoa truyền thống như cúc, thược dược, hồng, huệ... người làng Phù Long còn mang về những giống hoa cao cấp, có giá trị kinh tế cao, làm phong phú thêm các loại hoa của làng, trong đó phải kể đến hoa Ly, hoa lan.

Bà Phạm Thị Hoa, Giám đốc HTX Sản xuất và Kinh doanh Hoa cây cảnh Nam Phong tại Tổ dân phố Phù Long 1, phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình cho biết: HTX Sản xuất và Kinh doanh Hoa cây cảnh Nam Phong được thành lập vào tháng 4-2016, bao gồm 9 thành viên; vốn đối ứng 1,5 tỷ đồng từ nguồn vay ngân hàng và các thành viên đóng góp. Trên diện tích 5 mẫu đất ven sông Đào phường Vị Khê, HTX tổ chức sản xuất đa dạng các loại hoa lan, hoa ly, hoa cát tường, hoa lay ơn, trong đó hoa lan hồ điệp là chủ lực. 

Bà Phạm Thị Hoa, Giám đốc HTX Sản xuất và Kinh doanh Hoa cây cảnh Nam Phong (người đội mũ đứng giữa) giới thiệu và hướng dẫn khách hàng kỹ thuật chăm sóc hoa lan hồ điệp tại khu nhà trồng lan có diện tích 2.000 m2 - Ảnh: Hồ Thanh

Để tạo ra sản phẩm hoa chất lượng cao, HTX đã đầu tư 5 tỷ đồng xây dựng hệ thống nhà trồng lan có diện tích rộng 2.000 m2 (nhà màng, nhà lưới) bảo đảm thông khí, ánh sáng, hệ thống phun tưới giữ độ ẩm và lắp đặt 22 máy điều hòa để điều tiết nhiệt độ. Nhờ vậy, HTX có thể đưa ra thị trường số lượng lớn cây giống và xử lý ra hoa hàng loạt cho lan hồ điệp theo đúng thời điểm và yêu cầu của khách hàng. HTX sản xuất đa dạng các loại hoa lan hồ điệp, từ loại bình dân 50 nghìn đồng/chậu đến loại khách hàng đặt trước trị giá 30 triệu đồng/chậu. Nhiều năm nay, sản phẩm hoa chất lượng cao của HTX  được đông đảo khách hàng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, Nghệ An, Hưng Yên và thủ đô Hà Nội ưa chuộng. HTX còn tạo giống hoa, cung cấp giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật khi khách hàng có nhu cầu. Nhờ vậy, trung bình mỗi năm HTX Sản xuất và Kinh doanh Hoa cây cảnh Nam Phong thu lãi 500 triệu đồng. 

 Chăm sóc hoa lan hồ điệp tại HTX Sản xuất và Kinh doanh Hoa cây cảnh Nam Phong, phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình - Ảnh: Hồ Thanh

HTX không trả lương theo tháng mà trả lương mỗi ngày làm việc cho lao động nam từ 300 - 350 ngàn đồng, lao động nữ từ 200 - 250 ngàn đồng. Từ năm 2023, HTX đã góp phần xóa nghèo cho 5 thành viên trước đây là hộ nghèo và cận nghèo, hiện nay 100% thành viên của HTX đều là gia đình khá giả. Sản phẩm hoa có chất lượng cao, đẹp mắt của HTX đang thu hút rất nhiều khách hàng đến đặt mua, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm. Năm 2025 HTX đang phấn đấu đạt mức doanh thu 1 tỷ đồng, năm 2026 tiếp tục nâng cao hơn nữa giá trị sản xuất, tạo ra sản phẩm hoa có chất lượng cao, góp phần cùng địa phương giảm nghèo bền vững.

Việc chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh hộ gia đình sang HTX đã và đang tạo ra sự liên kết giữa nhà đầu tư, người sản xuất, nhà khoa học và thị trường, mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp nói chung, trồng, kinh doanh hoa cây cảnh của Ninh Bình nói riêng.

Thông qua HTX, các thành viên của HTX cũng được tham gia các lớp tập huấn do các cán bộ kỹ thuật của Viện Nghiên cứu rau quả hướng dẫn đưa công nghệ xử lý giống và áp dụng các biện pháp kỹ thuật để điều khiển hoa phát triển và nở đúng độ theo yêu cầu của người trồng. Với việc ứng dụng đồng bộ công nghệ vào cả quy trình chăm bón và bảo quản sau thu hoạch, sản phẩm hoa của HTX đã được nâng cao năng suất, chất lượng, khâu bảo quản sau thu hoạch cũng được bảo đảm đúng tiêu chuẩn, quy cách của sản phẩm xuất khẩu.

Có thể thấy, HTX Nam Phong đã chứng minh tính hiệu quả của mô hình kinh tế tập thể kiểu mới trong việc khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ tại địa phương. Việc chuyển dịch từ kinh tế hộ gia đình sang mô hình Hợp tác xã không chỉ giúp tập trung nguồn lực đất đai và vốn đầu tư, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để ứng dụng đồng bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất quy mô lớn. Đây là bước đi then chốt để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương, phù hợp với định hướng phát triển chuỗi giá trị hàng hóa mà Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đang thúc đẩy.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, HTX đã thể hiện rõ trách nhiệm xã hội thông qua việc thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Với việc đảm bảo thu nhập ổn định ở mức khá cho người lao động và hỗ trợ 100% thành viên thoát nghèo, HTX đã góp phần giải quyết bài toán việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng lao động nông thôn phải rời bỏ địa phương đi kiếm sống. Sự ổn định về thu nhập và đời sống của các thành viên HTX là yếu tố nền tảng góp phần đảm bảo trật tự, an toàn xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống tại khu vực nông thôn.

Trong bối cảnh xây dựng Nông thôn mới, HTX Nam Phong đóng vai trò là chủ thể quan trọng trong việc tổ chức lại sản xuất và thúc đẩy liên kết cộng đồng. Mô hình này đã tạo ra mối liên kết ngang chặt chẽ giữa các hộ nông dân, hình thành thói quen làm việc theo nhóm, tuân thủ quy trình kỹ thuật chung và chia sẻ lợi ích kinh tế. Đồng thời, HTX cũng là đầu mối tin cậy để thực hiện liên kết dọc với các nhà khoa học và doanh nghiệp, đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Sự thành công của HTX đã tạo động lực lan tỏa, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững.