Hồ Thác Bà được hình thành từ khi đập thủy điện Thác Bà hoàn tất năm 1971, làm nghẽn dòng sông Chảy và tạo ra hồ. Diện tích vùng hồ hơn 23.400 ha, dài khoảng 80 km, chiều rộng lớn nhất khoảng 30 km…

Ngoài dòng sông Chảy là nơi cung cấp nước chủ yếu, hồ Thác Bà còn có một hệ thống sông ngòi lớn như: ngòi Hành, ngòi Cát,... đổ về, làm tăng lượng phù sa lớn và các loài sinh vật phong phú cho hồ.

Những khung cảnh đẹp trên hồ Thác Bà mà du khách rất thích thú chiêm ngưỡng.

Hồ có khoảng 1.300 đảo lớn nhỏ tạo nên nhiều hang động và cảnh đẹp sơn thủy hữu tình, là một nơi góp phần rất lớn vào việc bảo vệ và cải tạo môi trường nơi đây.

Trong đó, các dãy núi đá vôi đã tạo ra một hệ thống hang động rất đẹp trên hồ như: Động Thủy Tiên nằm trong lòng núi đá dài khoảng 100 m với những nhũ đá lấp lánh khi được chiếu sáng tạo ra muôn hình vạn trạng; Động Xuân Long nằm ẩn trong núi đá. Đi sâu vào trong động du khách không khỏi ngỡ ngàng trước những tượng đá tự nhiên kỳ lạ.

Theo phản ánh của du khách, những dãy núi đá đang khai thác kia có thể gây ảnh hưởng đến môi trường nơi đây và làm mất mỹ quan khi quan sát khung cảnh trên hồ Thác Bà.

Núi Cao Biền là dãy núi lớn và dài nhất của thắng cảnh hồ Thác Bà, có thể đứng trên đỉnh núi phóng tầm mắt ngắm cảnh hồ chìm trong sương với vẻ đẹp lung linh huyền ảo. Khu vực hồ thuộc huyện Lục Yên lại có nhiều di tích lịch sử đền Đại Cại, hang Ma mút, chùa São, núi Vua Áo Đen...

Có thể thấy, những năm trở lại đây hồ Thác Bà được nhiều người biết tới, cùng với đó là lượng du khách tới thăm quan, du ngoạn trên hồ ngày một đông.

Theo đánh giá của một số nhà đầu tư về du lịch cho rằng, Hồ Thác Bà là nơi có tiềm năng lớn về phát triển du lịch của tỉnh Yên Bái, nếu nơi đây được đầu tư đúng hướng và môi trường không bị tàn phá, lòng hồ không bị lấn chiếm…!

Động Thủy Tiên, được nhiều du khách cho biết là nơi rất linh thiêng, hàng tháng có tới hàng ngàn lượt khách tới thăm quan nhưng vấn đề thu phí ở đây còn nhiều bất cập.