Những số liệu và lời nhận xét xung quanh chiếc xe 3, 4 bánh tự chế

Từ ngày 1/7/2008, Phòng CSGT Hà Nội sẽ xử lý nghiêm người điều khiển xe ba, bốn bánh tự chế tự cải tạo lại xe, không có giấy đăng ký, biển số hoặc biển số không đúng với đăng ký, sử dụng để vận chuyển khách... Vào thời điểm này, Hà Nội mới chỉ có gần 600 xe 3, 4 bánh tự chế.

Song đến giữa tháng 5/2018, Sở GTVT HN đã thống kê được: Trên địa bàn thành phố hiện có 4.367 trường hợp sử dụng xe 3, 4 bánh tự chế (593 trường hợp thương binh; 88 trường hợp bệnh binh; 99 trường hợp NKT; 3.587 trường hợp khác). Ngoài những xe 3 bánh đăng ký ở các tỉnh khác đưa về Hà Nội lưu hành hằng ngày, phần lớn đều là xe 3 bánh tự chế, giả danh xe thương binh. Những xe này thường vận chuyển đồ cồng kềnh, chiếm dụng diện tích mặt đường lớn, gây mất an toàn giao thông. Thực tế là đã có tai nạn chết người xảy ra, khiến dư luận bức xúc.

Hà Nội sẽ xử lý nghiêm xe 3 bánh tự chế gây mất trật tự giao thông (Ảnh: Minh họa)

Nhưng nhìn ở góc độ khác, thì xe 3, 4 bánh là loại phương tiện được thiết kế cho vận chuyển hàng hóa rất linh hoạt, phù hợp với những ngõ ngách nhỏ, cước phí thấp và là sinh kế của những lao động nghèo. Việc dừng lưu hành xe 3, 4 bánh tự chế sẽ tác động trực tiếp tới cuộc sống của một số người lao động. Tuy nhiên, việc dừng lưu hành xe 3, 4 bánh tự chế không đạt tiêu chuẩn, không đăng kiểm vẫn phải tiến hành để đảm bảo an toàn giao thông.

Có thể thấy, xe 3, 4 bánh tự chế, mỗi xe một kiểu dáng, nhưng lại có một điểm chung là không có đăng ký, đăng kiểm và không ai dám chắc là những chiếc xe này có đủ điều kiện an toàn để tham gia giao thông hay không?

Những người trong cuộc nói gì xung quanh chiếc xe 3, 4 bánh tự chế

Quận Hà Đông – Hà Nội được mệnh danh là "Lò sản xuất" xe 3, 4 bánh tự chế. Một chủ cửa hàng chuyên sửa chữa đóng mới xe 3, 4 bánh tự chế có tiếng ở quận này đã phát biểu: Thời điểm 30/6 đã cận kề, nhưng cửa hàng của chúng tôi vẫn đều việc. Chúng tôi sản xuất những chiếc xe này không có bất cứ quy chuẩn nào về kỹ thuật nhưng cứ có người đặt hàng là chúng tôi gióng.

Ông Đỗ Ngọc Dự

Còn theo Ông Đỗ Ngọc Dự (xã Cao Viên, Thanh Oai - HN): Trước Thương binh được phép chạy xe 3 bánh tự chế để ổn định cuộc sống. Với đồng tiền trợ cấp ưu đãi của Nhà nước cho chúng tôi, như bản thân tôi được hơn 1 triệu thì thử hỏi làm sao đảm bảo được cuộc sống. Nếu ngày 30/6 này cấm toàn bộ xe tự chế 3 bánh thì theo tôi Nhà nước nên cho một cái quy chuẩn để trả lời câu hỏi: xe như thế nào thì được lưu hành; đường như thế nào thì được lưu thông; dung tích pít tông xi lanh tiêu chuẩn như thế nào thì Nhà nước sản xuất ra bán xe cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ mua xe của Nhà nước để chạy. Hay như việc kiểm định, nếu Nhà nước bảo chúng tôi đi vào những trạm kiểm định của xe ô tô để kiểm định, chúng tôi vào kiểm định ngay. Nhưng đối với xe 3 bánh tự chế bây giờ kiểm định ở đâu chúng tôi không biết.

Ông Đỗ Quang Đức

Theo ông Đỗ Quang Đức (Tổ 6, phường Phú La, Hà Đông - HN): Chạy những chiếc xe ba gác tự chế như thế này tất nhiên là không được an toàn cho lắm. Nhưng nói chung vì điều kiện cuộc sống, tuổi tác cũng không già lắm và cũng không trẻ lắm nên chuyển đổi sang công việc khác rất là phức tạp và khó khăn cho nên đành phải tạo ra cái xe để kiếm sống và đảm bảo cuộc sống.

Cũng giống như ông Đức, ông Đặng Duy Hùng (thị trấn Vân Đình, Ứng Hòa - HN) tâm sự: Nói tới việc chuyển đổi, các chú biết chuyển đổi gì đây. Giờ đã 60 tuổi rồi, các chú còn biết làm gì. Giờ chỉ có cái xe chạy hàng ngày kiếm 1-2 trăm ngàn để lo cuộc sống cho cả gia đình thôi.

Ông Ngô Văn Tĩnh

Ông Ngô Văn Tĩnh (Tổ 4, phường Phú La, Hà Đông - HN) bức xúc kể: Từ ngày tôi chạy xe này tới giờ có bao giờ phải đăng ký, đăng kiểm đâu. Ông nào có tiền nhiều thì gióng xe đẹp, ông nào ít tiền thì kiếm con xe rách. Hoàn cảnh tôi như thế này, con cái thì không có nên phải mượn cháu lái cho, mình làm cả là không làm được rồi.

Ông Nguyễn Quang Vinh

Ông Nguyễn Quang Vinh (Phú Lưu, Ứng Hòa, Hà Nội): Trong tình trạng nổi cộm như thế này, nhiều xe không phải thương binh cho nên Nhà nước nên làm triệt để vấn đề này để khỏi ách tắc giao thông. Thứ hai, xe của tỉnh nào về tỉnh đó hoạt động để giảm thiểu cho ách tắc giao thông. Và có biển kiểm soát đàng hoàng. Khi đăng ký là xe thương bình thì phải có thông tin đầy đủ cho người đang sử dụng cái phương tiện ấy.

Ông Khuất Việt Hùng

Về phía cơ quan quản lý, Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách UB An toàn giao thông quốc gia nói: Phải có thông tin đầy đủ cho những người đang sử dụng cái phương tiện ấy. Về thời hạn áp dụng quy định này một cách quyết liệt, có một cơ chế, một điều kiện để hướng dẫn cũng như giúp họ tìm kiếm phương tiện khác mà nó cũng phù hợp với điều kiện kinh tế, phù hợp với quy định pháp luật về trật tự an toàn giao thông và môi trường.

Dù biết xe 3 - 4 bánh tự chế không đảm bảo an toàn, nhưng số lượng xe vẫn tăng theo thời gian. 10 năm trước, Hà Nội chỉ có khoảng gần 600 xe, còn hiện tại đã có tới hơn 4.300 xe, nhưng chỉ vẻn vẹn hơn 30 xe được đăng ký, đăng kiểm.

Trung tá Đỗ Trọng Tuân

Trong quá trình kiểm tra xe lưu hành, Trung tá Đỗ Trọng Tuân (Phó đội trưởng Đội CSGT số 14, Công an HN) phát biểu: Chủ yếu là thương binh ở các tỉnh lân cận lên đây, khi mà các bác đó có thẻ thương binh thì lực lượng CSGT cũng tuyên truyền nhắc nhở và mong các bác không vi phạm pháp luật và đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn TPHN.

Trước tình trạng trên, kể từ năm 2017, Sở GTVT Hà Nội đã đưa ra đề xuất lộ trình, biện pháp để hạn chế, tiến tới cấm sử dụng xe 3 - 4 bánh tự chế, không đủ điều kiện lưu hành để bảo đảm ATGT. Cụ thể, theo lộ trình, bắt đầu từ đầu năm 2018 đến ngày 30/6/2018, TP. Hà Nội sẽ cấp biển số, đăng ký, đăng kiểm cho các xe cơ giới 3 - 4 bánh do thương binh điều khiển, không được phép chở thêm người và hàng hóa khi tham gia giao thông. Bảo đảm mỗi thương binh chỉ sử dụng một xe 3 - 4 bánh có nguồn gốc sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật của xe cũng như đủ sức khỏe để lái xe. Tiếp đó, từ ngày 1/7/2018, toàn bộ xe 3 - 4 bánh không đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định sẽ bị thu hồi, tiêu hủy.

Theo đó, trong tháng 6/2018, Sở GTVT HN sẽ cùng các sở, ngành phối hợp xây dựng chính sách ưu đãi và tổ chức đối thoại để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của chủ các phương tiện xe 3 - 4 bánh không đủ điều kiện hoạt động. Dự kiến, hỗ trợ kinh phí chuyển đổi nghề, hỗ trợ về đào tạo nghề để chuyển đổi nghề mới...

Tuy nhiên, theo ông Đào Việt Long, Trưởng phòng quản lý vận tải (Sở GTVT Hà Nội), lộ trình thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn, bởi phải vừa bảo đảm an toàn giao thông, trật tự đô thị vừa có thể giải quyết vấn đề sinh kế của người dân lao động, nhưng việc quyết liệt tịch thu những chiếc xe 3 - 4 bánh tự chế không đạt tiêu chuẩn, không đăng kiểm chắc chắn sẽ giúp tình hình giao thông Thủ đô an toàn hơn.